Ομιλία της Προέδρου του Συνδέσμου Επιστημόνων Γυναικών Θεσσαλονίκης Ελένης Μανδρίνου Τσουρέκα, στην Ημερίδα που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, με θέμα: «Γυναίκα και Κοινωνία: Πολλαπλοί Ρόλοι, Ευθύνες, Εξέλιξη», την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Δήμος Θεσσαλονίκης.

 

Αγαπημένες φίλες και μέλη του Συνδέσμου μας,

Καλησπέρα σας,

Σήμερα γιορτάζουμε εδώ την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Η ημέρα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια εθιμοτυπική αναφορά στο ημερολόγιο των επετείων. Είναι μια ημέρα μνήμης, τιμής και βαθιάς ενδοσκόπησης. Είναι μια στιγμή κατά την οποία ο λόγος οφείλει να γίνει στοχαστικός, για να μπορέσει να χωρέσει την πολυπλοκότητα και το μεγαλείο της γυναικείας ύπαρξης, και τη γυναίκα μέσα από αυτήν.

Ανάμεσα σε γυναίκες που υπηρετούν την επιστήμη, την έρευνα, την εκπαίδευση και την κοινωνική προσφορά, αναδύεται αβίαστα μια αρχέγονη, σχεδόν αυτονόητη αλήθεια: η γυναίκα είναι η γη. Είναι η φύση που καρποφορεί.

Όπως η φύση δεν εγκλωβίζεται σε έναν ορισμό, έτσι και η γυναίκα δεν περιορίζεται σε έναν ρόλο. Είναι ένα ολόκληρο οικοσύστημα: σύνθετο, εύθραυστο και συνάμα ανθεκτικό· σιωπηλό, αλλά βαθιά δραστικό. Φέρει μέσα της τη δύναμη της δημιουργίας και τη σοφία της ισορροπίας. Είναι η γη που δέχεται, αντέχει και καρποφορεί, ακόμη και όταν αποδυναμώνεται.

Στην καθημερινή ζωή, η γυναίκα λειτουργεί όπως το εύφορο έδαφος. Πάνω της ριζώνουν οι οικογένειες, τα όνειρα, οι επιστημονικές αναζητήσεις, οι κοινωνικές δομές. Απορροφά τους κραδασμούς της πραγματικότητας, μετατρέπει την πίεση σε αντοχή και τη δυσκολία σε προοπτική. Συχνά παραμένει αόρατη, όπως η γη κάτω από τα πόδια μας, μέχρι τη στιγμή που συνειδητοποιούμε ότι χωρίς αυτήν τίποτα δεν μπορεί να σταθεί όρθιο.

Και την ίδια στιγμή, η γυναίκα είναι το νερό. Ρέει ανάμεσα σε ρόλους, υποχρεώσεις και προσδοκίες, προσαρμόζεται στα σχήματα που της επιβάλλονται, χωρίς να χάνει τη βαθύτερη ουσία της. Είναι η επιστήμονας που αναζητά την ακρίβεια και την αλήθεια, η μητέρα που καλλιεργεί την αγάπη και την φροντίδα, η επαγγελματίας που διεκδικεί την ισότητα, η πολίτης που αντιστέκεται. Είναι όπως το νερό, που ρέει με θόρυβο, με επιμονή, με διάρκεια, και με μια δύναμη που διαβρώνει τα πιο σκληρά εμπόδια.

Αν δούμε προσεκτικά τη ζωή μιας σύγχρονης γυναίκας, θα διαπιστώσουμε ότι μέσα της συνυπάρχουν όλες οι εποχές του χρόνου, μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο.
Το πρωί φέρει την αναγέννηση της άνοιξης: δημιουργεί, οργανώνει, προσφέρει.
Το μεσημέρι κουβαλά την ένταση του καλοκαιριού, με ευθύνες που απαιτούν αντοχή, εγρήγορση και φροντίδα.
Το απόγευμα έρχεται η ωριμότητα του φθινοπώρου, και ο απολογισμός.
Και τη νύχτα, μέσα στη σιωπή του χειμώνα, ψάχνει τα τελευταία αποθέματα δύναμης για να προετοιμαστεί για την επόμενη ημέρα.

Αυτή η αδιάκοπη εναλλαγή είναι η απόδειξη μιας μοναδικής ικανότητας για μεταμόρφωση. Η γυναίκα μοιάζει με τον σπόρο. Ακόμη και στο πιο άγονο έδαφος, ακόμη και μέσα στο σκοτάδι της υποτίμησης ή της σιωπής, βρίσκει τον τρόπο να ραγίσει το περίβλημα και να ανθίσει. Κάθε γυναικεία επιστημονική κατάκτηση, κάθε κοινωνική πρόοδος που φέρει γυναικεία υπογραφή, δεν είναι ατομικό επίτευγμα· είναι μία συλλογική κατάκτηση της ανθρωπότητας.

Σήμερα, δεν εξυμνούμε μια εξιδανικευμένη, ανέφικτη εικόνα. Τιμούμε τη γυναίκα στην πραγματική της διάσταση: με τα όριά της, τις ανάγκες της, το δικαίωμά της στην ανάπαυση, στην εξέλιξη και στην ελευθερία. Όπως η φύση αντιδρά όταν παραβιάζουμε τους νόμους της, έτσι και η κοινωνία απορρυθμίζεται όταν αγνοεί τη γυναικεία ισορροπία.

Απευθυνόμενη σε εσάς, γυναίκες της γνώσης και της εμπειρίας, θα ήθελα να κλείσω με ένα μήνυμα ελπίδας αλλά και ευθύνης. Η πρόοδος μιας κοινωνίας δεν μετριέται μόνο με δείκτες και αριθμούς, αλλά με την αρμονία, τον σεβασμό και τη δικαιοσύνη που τη διαπερνούν.

Η γυναίκα δεν ζητά προνόμια· ζητά ισότητα. Δεν απαιτεί θαυμασμό· απαιτεί σεβασμό στην πολυφωνία της ύπαρξής της. Αν επιθυμούμε έναν κόσμο βιώσιμο, ανθρώπινο και ουσιαστικά εξελιγμένο, οφείλουμε να επενδύσουμε στη γυναίκα ως δύναμη δημιουργίας, όπως ακριβώς προστατεύουμε τη φύση για να συνεχίσει να μας θρέφει.

Ας σταθούμε, λοιπόν, απέναντι στη γυναικεία υπόσταση με το ίδιο δέος που στεκόμαστε απέναντι στη φύση: με σεβασμό, φροντίδα και βαθιά ευθύνη. Γιατί μόνο εκεί όπου η γυναίκα ευδοκιμεί, μπορεί και η κοινωνία να ανθίσει.

Χρόνια πολλά σε όλες τις γυναίκες!!

Καθώς η σημερινή ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας φτάνει στο τέλος της, αισθάνομαι πως δεν κλείνουμε απλώς έναν κύκλο εισηγήσεων και συζητήσεων. Κλείνουμε έναν κύκλο σκέψης – και, ταυτόχρονα, ανοίγουμε έναν βαθύτερο κύκλο ευθύνης.

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν είναι μια γιορτή αυτάρκειας. Είναι μια ημέρα που μας καλεί να κοιτάξουμε κατάματα όσα έχουν αλλάξει, αλλά και όσα παραμένουν αμετάβλητα. Να αναγνωρίσουμε τις κατακτήσεις χωρίς να εφησυχάζουμε. Γιατί η πρόοδος δεν είναι ευθεία γραμμή· είναι πορεία με στάσεις, πισωγυρίσματα και νέες εκκινήσεις.

Σήμερα ακούσαμε φωνές που άνοιξαν δρόμους, αλλά υπάρχουν και φωνές που ακόμη παλεύουν να ακουστούν. Και μέσα σε αυτήν την πολυφωνία, έγινε φανερό ότι η ισότητα δεν είναι αφηρημένη έννοια· είναι καθημερινή πράξη σε χώρους εργασίας, σε αίθουσες διδασκαλίας, σε οικογένειες, σε αποφάσεις μικρές και μεγάλες.

Σήμερα, νιώθω βαθιά ευγνωμοσύνη και ευχαριστώ πολύ όλες εσάς που μοιραστήκατε μαζί μας την γνώση, την εμπειρία και την προσωπική σας αλήθεια, την κ. Στέλλα Μπεζεργιάννη, την κ. Νέλη Βυζαντιάδου, την κ. Βασιλική Γκουντσίδου, την κ. Όλια Βασιλάκη Καρόζη και την κ. Ευδοκία Παναγιωτοπούλου.

Θα ήθελα να κλείσω με μια σκέψη που δεν ανήκει μόνο στη σημερινή ημέρα. Η ισότητα δεν χαρίζεται και δεν ολοκληρώνεται. Καλλιεργείται, όπως κάθε ζωντανό πράγμα: με φροντίδα, συνέπεια και πίστη. Και μας αφορά όλες και όλους, γιατί μια κοινωνία που σέβεται τη γυναίκα, μαθαίνει ταυτόχρονα να σέβεται τον ίδιο τον άνθρωπο.

Ας φύγουμε, λοιπόν, από εδώ όχι με την αίσθηση του τέλους, αλλά με τη σιωπηλή υπόσχεση της συνέχειας. Να κρατήσουμε ανοιχτό τον διάλογο, να μετατρέψουμε τη σκέψη σε στάση ζωής και τον σεβασμό σε καθημερινή πράξη. Γιατί μόνο τότε η Ημέρα της Γυναίκας παύει να είναι μία ημερομηνία, αλλά γίνεται τρόπος ύπαρξης.

Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω θερμά και την Συνθέτρια, Μαέστρο & Ερμηνεύτρια κ. Ελευθερία Μεταξά, που με την ερμηνεία της και την μοναδική της φωνή, χάρισε συγκίνηση σε όλους εμάς, και έδωσε ξεχωριστό χρώμα στην αποψινή μας εκδήλωση.

Τέλος, σας ευχαριστώ από καρδιάς και όλες εσάς που βρίσκεστε απόψε εδώ, για την παρουσία, την προσοχή και τη συμμετοχή σας.